Sarasvati Vandana Stotra
Saraswati Vandana is a famous prayer dedicated to Mother Saraswati, the goddess of knowledge, wisdom, speech, music and art.
Sarasvati Vandana Stotra — Moola Sanskrita Path
Yaa kundendutushaarahaaradhavala yaa shubhravastraavrita
Yaa veenaavaradandamanditakara yaa shvetapadmaasana.
Yaa brahmaachyutashangkaraprabhritibhirdevaih sada poojita
Saa maan paatu sarasvati bhagavati nihsheshajaadyaapaha.1.
Shuklaan brahmavichaarasaaraparamaamaadyaan jagadvyaapineen
Veenaapustakadhaarineemabhayadaan jaadyaandhakaaraapahaam.
Haste sphaatikamaalikaan vidadhateen padmaasane sansthitaan
Vande taan parameshvareen bhagavateen buddhipradaan shaaradaam.2.
Sarasvati Vandana ka Saral Hindi Arth
Shloka 1 ka Arth
Jo maata sarasvati kunda ke phoola, chandrama, barpha aur motiyon ke haara ke samaana shveta hain; jo sapheda vastra dharan karati hain; jinake haatha veena ke sundara danda se sushobhita hain aur jo shveta kamala par viraajamaana hain; jinaki brahma, bhagavaana vishnu aur bhagavaana shiva sahita sabhi devata sada puja karate hain—sanpoorna jadata aur ajnyaana ko doora karne vaali ve bhagavati sarasvati meri raksha karen.
Shloka 2 ka Arth
Main shveta varna vaali, brahmajnyaana ke saara ka parama svaroopa, jagata ki aadishakti aur sanpoorna sansaara mein vyaapta maata shaarada ko pranaama karta hoon. Ve apane haathon mein veena tatha pustaka dharan karati hain, bhakton ko nirbhayata pradaana karati hain aur ajnyaanaroopi andhakaara ko doora karati hain. Haatha mein sphatika ki maala dharan karake kamalaasana par viraajamaana ve parameshvari bhagavati sarasvati hamen buddhi aur jnyaana pradaana karen.
Sarasvati Vandana ka Parichaya
Sarasvati vandana jnyaana, buddhi, vidya, vani, kala aur sangeeta ki devi maata sarasvati ko samarpita prasiddha prarthana hai. Iska path vidyaalayon, shikshana sansthaanon, dhaarmika kaaryakramon tatha saanskritika aayojanon ke praaranbha mein kiya jaata hai.
Is vandana mein maata sarasvati ke shveta aur shaanta svaroopa ka dhyaana karate hue unase ajnyaana, maanasika jadata tatha aviveka doora karne ki prarthana ki gai hai.
Sarasvati Vandana ka Mahattva
Maata sarasvati ko jnyaana, shuddha vani, sangeeta, saahitya aur rachanaatmakata ki adhishthaatri devi maana jaata hai. Unaka shveta svaroopa pavitrata aur nirmala jnyaana ka prateeka hai.
Unake svaroopa mein—
- VeenaSangeeta, kala aur jeevana mein saamanjasya ka prateeka hai.
- PustakaVidya aur sachche jnyaana ka prateeka hai.
- Sphatika maalaDhyaana, ekaagrata aur aadhyaatmika jnyaana ka prateeka hai.
- Shveta kamalaNirmala buddhi aur pavitra chetana ka prateeka hai.
- Shveta vastraShuddhata, saadagi aur satya ka prateeka hain.
Sarasvati Vandana ke Dhaarmika Labh
Dhaarmika maanyataaon ke anusaara shraddhaapoorvaka sarasvati vandana karne se—
- Jnyaana aur viveka ke vikaasa ki prerana milati hai.
- Padhaai mein ekaagrata banaae rakhane mein sahaayata milati hai.
- Smaranashakti aur seekhane ki kshamata badhaane ki prerana milati hai.
- Vani mein spashtata aur madhurata aati hai.
- Ajnyaana aur nakaaraatmaka vichaaron ko doora karne mein sahaayata milati hai.
- Sangeeta, lekhana aur anya kalaatmaka kshetron mein ruchi badhati hai.
- Vidyaarthiyon ka aatmavishvaasa aur maanasika shaanti badhati hai.
- Kisi shubha adhyayana yaa rachanaatmaka kaarya ke aaranbha mein sakaaraatmaka bhaava utpanna hota hai.
Sarasvati Vandana ki Path-Vidhi
- Praatahkaala snaana karake svachchha vastra dharan karen.
- Maata sarasvati ke chitra yaa pratima ke samne baithen.
- Deepaka aur dhoopa prajvalita karen.
- Maata ko sapheda yaa peele pushpa arpita karen.
- Kuchha samay maata ke shaanta aur jnyaanamaya svaroopa ka dhyaana karen.
- Donon shlokon ka spashta uchchaarana karate hue path karen.
- Path ke baada maata se shuddha buddhi, jnyaana aur sadvaani ki prarthana karen.
- Vidyaarthi padhaai praaranbha karne se pahale bhi is vandana ka path kara sakte hain.
Sarasvati Vandana Kaba Karen?
Is vandana ka path pratidina praatahkaala, padhaai shuroo karne se pahale athava kisi shaikshika aur saanskritika kaaryakrama ke aaranbha mein kiya jaa sakta hai.
Vasanta panchami, shaaradeeya navaraatri ki sarasvati puja aur vidyaaranbha sanskaara ke avasara par iska path vishesha roopa se kiya jaata hai.
Vidyaarthiyon ke Lie Saral Sarasvati Mantra
Sarasvati namastubhyan varade kaamaroopini.
Vidyaarambhan karishyaami siddhirbhavatu me sada.
Arth:He varadaana dene vaali aur ichchhaanusaara roopa dharan karne vaali maata sarasvati! Main apni shiksha ka aaranbha kara raha hun. Kripa karake mujhe adhyayana mein sadaiva saphalata pradaana karen.