Neelakantha Stotra
Neelkanth Stotram is a praise of the compassionate nature of Lord Shiva who drinks poison. Read here the pure Sanskrit text of Neelkanth Stotra, simple Hindi meaning, importance, benefits and method of recitation.
Neelakantha Stotra ka Sanpoorna Sanskrita Path
Namo bhootanaathan namo devadevan
Namah kaalakaalan namo divyatejam.
Namah kaamabhasman namah shaantasheelan
Bhaje paarvateevallabhan neelakantham. 1.
Sada teerthasiddhan sada bhaktarakshan
Sada shaivapoojyan sada shubhrabhasmam.
Sada dhyaanayuktan sada jnyaanatalpan
Bhaje paarvateevallabhan neelakantham. 2.
Shmashaane shayaanan mahaasthaanavaasan
Shareeran gajaanaan sada charmaveshtam.
Pishaachaadinaathan pashoonaan pratishthan
Bhaje paarvateevallabhan neelakantham. 3.
Phaneenaagakanthe bhujanggaadyanekan
Gale rundamaalan mahaaveerashooram.
Kativyaaghracharman chitaabhasmalepan
Bhaje paarvateevallabhan neelakantham. 4.
Shirah shuddhagangga shiva vaamabhaagan
Viyaddeerghakeshan sada maan trinetram.
Phaneenaagakarnan sada phaalachandran
Bhaje paarvateevallabhan neelakantham. 5.
Kare shooladhaaran mahaakashtanaashan
Sureshan pareshan maheshan janesham.
Dhaneshaamareshan dhvajeshan gireeshan
Bhaje paarvateevallabhan neelakantham. 6.
Udaasan sudaasan sukailaasavaasan
Dharaanirjhare sansthitan hyaadidevam.
Ajan hemakalpadruman kalpasevyan
Bhaje paarvateevallabhan neelakantham. 7.
Muneenaan varenyan gunan roopavarnan
Dvijaih sampathantan shivan vedashaastram.
Aho deenavatsan kripaalun shivan tan
Bhaje paarvateevallabhan neelakantham. 8.
Sada bhaavanaathan sada sevyamaanan
Sada bhaktidevan sada poojyamaanam.
Mahaateerthavaasan sada sevyamekan
Bhaje paarvateevallabhan neelakantham. 9.
. Iti shreemachchhangkarayogeendravirachitan paarvateevallabhaashtakan naama neelakanthastavah sampoornam.
Neelakantha Stotra ka Saral Hindi Arth
Shloka 1 ka Arth
Main samasta praaniyon ke svaami, devon ke deva, kaala ke bhi kaala aur divya teja se yukta bhagavaana shiva ko pranaama karta hoon. Jinhonne kaamadeva ko bhasma kara diya aur jinaka svabhaava atyant shaanta hai, una maata paarvati ke priya bhagavaana neelakantha ki main aaraadhana karta hoon.
Shloka 2 ka Arth
Jo sabhi teerthon mein siddha svaroopa se vidyamaana hain, bhakton ki sadaiva raksha karate hain, shivabhakton dwara pooje jaate hain aur pavitra sapheda bhasma dharan karate hain; jo sada dhyaana mein sthita tatha jnyaana ke aadhaara hain, una paarvateepati bhagavaana neelakantha ki main aaraadhana karta hoon.
Shloka 3 ka Arth
Jo shmashaana mein nivaasa karate hain, pavitra mahaasthaana mein viraajate hain aur haathi ki khaala dharan karate hain; jo pishaacha aadi ke svaami tatha sabhi jeevon ke aadhaara hain, una maata paarvati ke priya bhagavaana neelakantha ki main aaraadhana karta hoon.
Shloka 4 ka Arth
Jinake kantha par phana vaale naaga aur aneka sarpa sushobhita hain, jo gale mein mundon ki maala dharan karate hain aur mahaana paraakrami hain; jo kamara par baagha ki khaala pahanate tatha shareera par chita ki bhasma lagaate hain, una bhagavaana neelakantha ki main aaraadhana karta hoon.
Shloka 5 ka Arth
Jinake mastaka par pavitra ganga viraajamaana hain, jinake baaen bhaaga mein maata paarvati sthita hain aur jinaki vishaala jataaen aakaasha ki taraha phaili hui hain; jo trinetradhaari hain, sarpon ke aabhooshana pahanate hain aur mastaka par chandrama dharan karate hain, una bhagavaana neelakantha ki main aaraadhana karta hoon.
Shloka 6 ka Arth
Jo haatha mein trishoola dharan karate aur bade se bade kashta ka naasha karate hain; jo devtaon ke svaami, parameshvara, maheshvara aur samasta jeevon ke adhipati hain; jo dhan aur amara devtaon ke svaami tatha parvataraaja kailaasha ke adhipati hain, una bhagavaana neelakantha ki main aaraadhana karta hoon.
Shloka 7 ka Arth
Jo saansaarika moha se alaga, bhakton ke hitakaari aur sundara kailaasha parvata par nivaasa karne vaale hain; jo parvaton ke jharanon ke nikata viraajamaana aadideva hain; jo ajanma, svarna ke samaana tejasvi aur kalpavriksha ki taraha manokaamanaaen poorn karne vaale hain, una bhagavaana neelakantha ki main aaraadhana karta hoon.
Shloka 8 ka Arth
Jo muniyon mein shreshtha, ananta gunon aur divya svaroopa vaale hain; jinaki mahima braahmanon dwara veda-shaastron mein padhi aur gaai jati hai; jo deena-duhkhiyon se prema karne vaale, dayaalu aur kalyaanakaari hain, una bhagavaana neelakantha ki main aaraadhana karta hoon.
Shloka 9 ka Arth
Jo bhakton ke bhaava ke svaami hain, sadaiva sevita aur poojita hote hain tatha bhakti pradaana karne vaale devata hain; jo mahaana teerthon mein nivaasa karate aur ekamaatra parama aaraadhya hain, una maata paarvati ke priya bhagavaana neelakantha ki main aaraadhana karta hoon.
Bhagavaana Shiva ko Neelakantha Kyon Kaha Jaata Hai?
Pauraanika katha ke anusaara samudra-manthana ke samay sabase pahale atyant ghaataka halaahala visha nikala tha. Usake prabhav se sanpoorna srishti sankata mein pada gai. Sansaara ki raksha ke lie bhagavaana shiva ne usa visha ko pee liya.
Maata paarvati ne visha ko shivaji ke kantha se neeche nahin utarane diya. Visha ke prabhav se bhagavaana shiva ka kantha neela ho gaya aur tabhi se ve “neelakantha” kahalaae. Unaka yaha svaroopa tyaaga, karuna aur sansaara ki raksha ka prateeka hai.
Neelakantha Stotra ka Mahatva
Is stotra mein bhagavaana shiva ke shaanta aur kalyaanakaari svaroopa ke saatha unake vairaagi tatha ugra svaroopa ka bhi varnana kiya gaya hai. Bhagavaana neelakantha visha ko svayan dharan karake sansaara ko bachaane ki bhaavana ke prateeka hain.
Yaha stotra bhakta ko sikhaata hai ki jeevana ki kathina paristhitiyon mein dhairya banaae rakhana chahiye aur nakaaraatmakata ko apane vyavahaara tatha vichaaron par prabhaavi nahin hone dena chahiye.
Neelakantha Stotra ke Path ke Labh
Dhaarmika maanyataaon ke anusaara shraddhaapoorvaka path karne se:
- Bhagavaana shiva ki kripa praapta hoti hai.
- Mana ka bhay aur tanaava kama karne mein aadhyaatmika sahaayata milati hai.
- Kathina paristhitiyon ka saamana karne ka aatmabala badhata hai.
- Mana mein shaanti, dhairya aur sakaaraatmakata aati hai.
- Nakaaraatmaka vichaaron se doora rahane ki prerana milati hai.
- Bhagavaana shiva ke prati bhakti aur vishvaasa dridha hota hai.
- Ghar aur parivaara mein sukha-shaanti ki bhaavana badhati hai.
- Krodha, ahankaara aur moha ko niyantrita karne ki prerana milati hai.
Neelakantha Stotra ki Path-Vidhi
Path se Pahale
Praatahkaala snaana karake svachchha vastra dharan karen. Puja sthan par bhagavaana shiva ka chitra athava shivalinga sthaapita karen. Ghi yaa tela ka deepaka jalaakara bhagavaana ganesha aur maata paarvati ka smarana karen.
Shivalinga par Kya Arpita Karen?
Shivalinga par svachchha jal arpita karen. Isake baada bilvapatra, sapheda pushpa, chandana aur phala chadhaae jaa sakte hain. Bina jaankari ke kisi vishesha padaartha yaa aushadhi ka prayoga na karen.
Path Kaise Karen?
Sabase pahale 11 baara “om namah shivaaya” mantra ka jaapa karen. Isake baada neelakantha stotra ka shaanta mana aur spashta uchchaarana ke saatha path karen. Path ke anta mein bhagavaana shiva se apane parivaara aur sansaara ke kalyaana ki prarthana karen.
Neelakantha Stotra ka Path Kaba Karen?
Iska path pratidina praatah yaa sandhyaakaala kiya jaa sakta hai. Somavaara, pradosha vrata, maasika shivaraatri, mahaashivaraatri aur shraavana maasa mein path karna vishesha shubha maana jaata hai.