Sanatan Vani • Devotion, wisdom and sacred reading
09 Sep 2026
Sanatan Vani Sacred wisdom in a modern form
Stotra Collection

Shri Hanuman Taandava Stotra

shri hanuman taandava stotra mein pavanaputra hanuman ke tejasvi svaroopa, apaara bala, buddhimatta, raamabhakti aur lankaa-vijaya mein unake yogadaana ka varnana kiya gaya hai.

Google AdSense Space

Shri Hanumat Taandava Stotra — Moola Sanskrita Path

Dhyaanam

Vande sindooravarnaabhan lohitaambarabhooshitam.
Raktaanggaraagashobhaadhyan shonapuchchhan kapeeshvaram.

Stotra

Bhaje sameeranandanan subhaktachittaranyjanan
Dinesharoopabhakshakan samastabhaktarakshakam.
Sukanthakaaryasaadhakan vipakshapakshabaadhakan
Samudrapaaragaaminan namaami siddhakaaminam.1.

Sushangkitan sukanthamuktavaan hi yo hitan vacha-
Stvamaashu dhairyamaashrayaatra vo bhayan kadaapi na.
Iti plavangganaathabhaashitan nishamya vaanaraa-
'dhinaatha aapa shan tada sa raamadoota aashrayah.2.

Sudeerghabaahulochanena puchchhaguchchhashobhina
Bhujadvayena sodarau nijaansayugmamaasthitau.
Kritau hi kosalaadhipau kapeesharaajasannidhau
Videhajeshalakshmanau sa me shivan karotvaram.3.

Sushabdashaastrapaaragan vilokya raamachandramaah
Kapeeshanaathasevakan samastaneetimaargagam.
Prashasya lakshmanan prati pralambabaahubhooshitah
Kapeendrasakhyamaakarot svakaaryasaadhakah prabhuh.4.

Prachandavegadhaarinan nagendragarvahaarinan
Phaneeshamaatrigarvahriddashaasyavaasanaashakrit.
Vibheeshanena sakhyakridvidehajaatitaapahrit
Sukanthakaaryasaadhakan namaami yaatughaatukam.5.

Namaami pushpamaalinan suvarnavarnadhaarinan
Gadaayudhena bhooshitan kireetakundalaanvitam.
Supuchchhaguchchhatuchchhalangkadaahakan sunaayakan
Vipakshapaksharaakshasendrasarvavanshanaashakam.6.

Raghoottamasya sevakan namaami lakshmanapriyan
Dineshavanshabhooshanasya mudrikaapradarshakam.
Videhajaatishokataapahaarinan prahaarinan
Susookshmaroopadhaarinan namaami deergharoopinam.7.

Nabhasvadaatmajena bhaasvata tvaya kritaamahaasahaa-
Yata yaya dvayorhitan hyabhoot svakrityatah.
Sukantha aapa taarakaan raghoottamo videhajaan
Nipaatya vaalinan prabhustato dashaananan khalam.8.

Phalashrutih

Iman stavan kuje'hni yah pathet suchetasa narah
Kapeeshanaathasevako bhunakti sarvasampadah.
Plavanggaraajasatkripaakataakshabhaajanah sada
Na shatruto bhayan bhavetkadaapi tasya nustviha.9.

Netraangganandadharaneevatsare'nanggavaasare.
Lokeshvaraakhyabhattena hanumattaandavan kritam.10.

Iti shreehanumattaandavastotran sampoornam.




Shri Hanuman Taandava Stotra ka Saral Hindi Arth

Dhyaana ka Arth

Main sindoora ke samaana lal varna vaale, lal vastra dharan karne vaale aur lal angaraaga se atyant shobhaayamaana vaanaron ke svaami bhagavaana hanuman ko pranaama karta hoon. Unaki lal aur tejasvi poonchha unake divya svaroopa ki shobha badha rahi hai.

Shloka 1 ka Arth

Main pavanadeva ke putra hanumaanaji ki aaraadhana karta hoon. Ve sachche bhakton ke hridaya ko aanandita karate hain, baalyakaala mein soorya ko phala samajhakara nigalane ke lie aage badhe aur samasta bhakton ki raksha karate hain. Unhonne sugreeva ka kaarya poora kiya, virodhiyon ka naasha kiya aur samudra paara kiya. Sabhi uchita kaaryon ko siddha karne vaale hanumaanaji ko main pranaama karta hoon.

Shloka 2 ka Arth

Jaba sugreeva bhay aur sandeha mein the, taba hanumaanaji ne unhen hitakaari vachana kahate hue samajhaayaa—“aapa sheeghra dhairya dharan keejie; yahan aapako kisi prakaara ka bhay nahin hai.” vaanarashreshtha hanuman ke ye vachana sunakara vaanararaaja sugreeva ko shaanti mili. Bhagavaana shreeraama ke doota hanuman sabhi ke aashraya hain.

Shloka 3 ka Arth

Jinaki bhujaaen lanbi hain, netra tejasvi hain aur jinaka svaroopa sundara poonchha se sushobhita hai; una hanumaanaji ne donon bhaaiyon—maataa seeta ke svaami shreeraama aur lakshmana—ko apane donon kandhon par baithaakara vaanararaaja sugreeva ke samne pahunchaaya. Ve hanumaanaji sheeghra mera kalyaana karen.

Shloka 4 ka Arth

Bhagavaana raama ne jaba hanumaanaji ko sundara shabdon, vyaakarana, shastra aur neeti mein nipuna dekha, taba unhonne lakshmana ke samne unaki prashansa ki. Isake baada lanbe aur balashaali haathon vaale shreeraama ne apana uddeshya poora karne ke lie vaanararaaja sugreeva ke saatha mitrata sthaapita ki.

Shloka 5 ka Arth

Main una hanumaanaji ko pranaama karta hoon jo prachanda gati dharan karne vaale aur bade-bade parvaton ka garva mitaane vaale hain. Unhonne naagamaata surasa ka abhimaana doora kiya, dashamukha raavana ki dushta ichchhaaon ka naasha kiya, vibheeshana se mitrata sthaapita karavaai aur maata seeta ka duhkha doora kiya. Ve sugreeva ka kaarya siddha karne vaale aur raakshason ka sanhaara karne vaale hain.

Shloka 6 ka Arth

Main pushpamaala dharan karne vaale, svarna ke samaana tejasvi varna vaale, gada se sushobhita tatha mukuta aur kundala dharan karne vaale hanumaanaji ko pranaama karta hoon. Unhonne apni vishaala poonchha ke samne lanka ke vaibhava ko tuchchha siddha karate hue use jal diya. Ve shreshtha naayaka aur shatrupaksha ke raakshasaraaja raavana ke vansha ka naasha karne mein sahaayaka hain.

Shloka 7 ka Arth

Main raghukulashreshtha bhagavaana shreeraama ke sevaka aur lakshmana ko priya hanumaanaji ko pranaama karta hoon. Unhonne sooryavansha ke bhooshana shreeraama ki mudrika maata seeta ko dikhaai aur unake duhkha tatha santaapa ko doora kiya. Ve aavashyakata ke anusaara atyant sookshma aur vishaala svaroopa dharan karne vaale tatha shatruon par prahaara karne vaale hain.

Shloka 8 ka Arth

He tejasvi pavanaputra hanuman! Aapane aisi mahaana sahaayata ki jisase shreeraama aur sugreeva donon ka kalyaana hua. Bhagavaana shreeraama ne vaali ka vadha karake sugreeva ko unaka raajya aur parivaara vaapasa dilaaya tatha baada mein dushta raavana ka vadha karake maata seeta ko mukta karaaya. Ina sabhi kaaryon mein hanumaanaji ki seva atyant mahattvapoorna thi.

Shloka 9 ka Arth

Jo manushya mangalavaara ko pavitra mana se is stotra ka path karta hai, vaha bhagavaana hanuman ka sevaka banakara dhaarmika maanyata ke anusaara sabhi prakaara ki sanpadaaon ko praapta karta hai. Vaha sadaiva vaanarashreshtha hanuman ki kripaadrishti ka paatra banata hai aur use shatruon se bhay nahin rahata.

Shloka 10 ka Arth

Is shloka mein stotra ki rachana ka ullekha kiya gaya hai. Isamen bataaya gaya hai ki eka vishesha sanvatsara aur tithi mein lokeshvara naamaka bhatta ne is hanumat taandava stotra ki rachana ki.


Hanuman Taandava Stotra ka Parichaya

Shri hanuman taandava stotra bhagavaana hanuman ke tejasvi svaroopa, bala, buddhi, neeti, saahasa aur shreeraama ke prati samarpita seva ka varnana karne vaala stotra hai. Isake rachayita ke roopa mein antima shloka meinLokeshvara bhattaKa naama milata hai.

Stotra mein hanumaanaji ke jeevana se jude pramukha prasangon ka varnana hai, jaise—

  • Baalyakaala mein soorya ki ora udana
  • Shreeraama aur sugreeva ki mitrata karavaana
  • Samudra paara karake lanka jaan
  • Maata seeta ko shreeraama ki mudrika dena
  • Maata seeta ka duhkha doora karna
  • Lanka dahana karna
  • Raavana ke vinaasha mein sahaayata karna

Hanuman Taandava Stotra ka Mahattva

Is stotra ki laya teja aur utsaahapoorna hai. Isamen hanumaanaji ke paraakrama ke saatha unaki buddhimatta, neeti-kushalataa tatha sevaabhaava ka bhi varnana kiya gaya hai.

Hanumaanaji kevala balashaali yoddha nahin the. Ve vyaakarana, shastra, raajaneeti aur sanvaada-kalaa ke bhi mahaana jnyaata the. Iseelie is stotra mein unhen bala, buddhi, bhakti aur seva ke aadarsha roopa mein pranaama kiya gaya hai.


Hanuman Taandava Stotra ke Dhaarmika Labh

Dhaarmika maanyataaon aur isaki phalashruti ke anusaara shraddhaapoorvaka path karne se—

  • Bhay aur maanasika chinta kama karne mein sahaayata milati hai.
  • Saahasa, dhairya aur aatmavishvaasa badhata hai.
  • Kathina paristhitiyon ka saamana karne ki prerana milati hai.
  • Shatru aur virodhiyon se utpanna bhay doora hota hai.
  • Bhagavaana hanuman aur shreeraama ke prati bhakti badhati hai.
  • Kaaryon mein aane vaali baadhaaon ko doora karne ke lie hanumaanaji ki kripa maangi jati hai.
  • Mana mein seva, nishtha aur kartavyaparaayanata ka bhaava utpanna hota hai.
  • Nakaaraatmaka vichaaron se bachane aur mana ko majaboota banaane mein aadhyaatmika sahaayata milati hai.

Hanuman Taandava Stotra ki Path-Vidhi

  1. Praatahkaala snaana karake svachchha vastra dharan karen.
  2. Bhagavaana shreeraama aur hanumaanaji ke chitra ke samne baithen.
  3. Ghi yaa tila ke tela ka deepaka jalaaen.
  4. Hanumaanaji ko sindoora, chameli ka tela, lal pushpa athava guda-chanaa arpita kara sakte hain.
  5. Sabase pahale bhagavaana shreeraama aur maata seeta ka smarana karen.
  6. Dhyaana-shloka ke baada sanpoorna stotra ka spashta uchchaarana karen.
  7. Path ke anta mein hanuman chalisa athava“shreeraama jaya raama jaya jaya raama”Mantra ka japa kara sakte hain.
  8. Apni bhoolon ke lie kshama maangakara sabhi ke kalyaana ki prarthana karen.

Path Karne ka Uchita Samay

Is stotra ka path kisi bhi dina kiya jaa sakta hai. Isaki phalashruti mein“kuje'hni”, arthaat mangalavaara ko path karne ka vishesha ullekha hai. Mangalavaara aur shanivaara ko praatahkaala yaa sandhyaakaala iska path vishesha roopa se kiya jaata hai.

Google AdSense Space