Annapoorna Stotra
annapoorna stotra maata annapoorneshvari ki mahima ka varnana karne vaali prasiddha rachana hai. isamen maata se kevala anna hi nahin, balki jnyaana, vairaagya, karuna aur aadhyaatmika poornata ki bhiksha maangi gai hai.
Annapoorna Stotra – Moola Sanskrita Path
Nityaanandakari varaabhayakari saundaryaratnaakari
Nirdhootaakhilaghorapaavanakari pratyakshamaaheshvari.
Praaleyaachalavanshapaavanakari kaasheepuraadheeshvari
Bhikshaan dehi kripaavalambanakari maata'nnapoorneshvari.1.
Naanaaratnavichitrabhooshanakari hemaambaraadambari
Muktaahaaravilambamaanavilasadvakshojakumbhaantari.
Kaashmeeraagaruvaasitaanggaruchire kaasheepuraadheeshvari
Bhikshaan dehi kripaavalambanakari maata'nnapoorneshvari.2.
Yogaanandakari ripukshayakari dharmaarthanishthaakari
Chandraarkaanalabhaasamaanalahari trailokyarakshaakari.
Sarvaishvaryasamastavaanychhitakari kaasheepuraadheeshvari
Bhikshaan dehi kripaavalambanakari maata'nnapoorneshvari.3.
Kailaasaachalakandaraalayakari gauri uma shangkari
Kaumaari nigamaarthagocharakari ongkaarabeejaakshari.
Mokshadvaarakapaatapaatanakari kaasheepuraadheeshvari
Bhikshaan dehi kripaavalambanakari maata'nnapoorneshvari.4.
Drishyaadrishyavibhootivaahanakari brahmaandabhaandodari
Leelaanaatakasootrabhedanakari vijnyaanadeepaangkuri.
Shreevishveshamanahprasaadanakari kaasheepuraadheeshvari
Bhikshaan dehi kripaavalambanakari maata'nnapoorneshvari.5.
Urvi sarvajaneshvari bhagavati maata'nnapoorneshvari
Veneeneelasamaanakuntaladhari nityaannadaaneshvari.
Sarvaanandakari sadaashubhakari kaasheepuraadheeshvari
Bhikshaan dehi kripaavalambanakari maata'nnapoorneshvari.6.
Aadikshaantasamastavarnanakari shambhostribhaavaakari
Kaashmeera trijaleshvari trilahari nityaangkura sharvari.
Kaamaakaangkshakari janodayakari kaasheepuraadheeshvari
Bhikshaan dehi kripaavalambanakari maata'nnapoorneshvari.7.
Devi sarvavichitraratnarachita daakshaayani sundari
Vaame svaadupayodhara priyakari saubhaagyamaaheshvari.
Bhaktaabheeshtakari sadaashubhakari kaasheepuraadheeshvari
Bhikshaan dehi kripaavalambanakari maata'nnapoorneshvari.8.
Chandraarkaanalakotikotisadrisha chandraanshubimbaadhari
Chandraarkaagnisamaanakundaladhari chandraarkavarneshvari.
Maalaapustakapaashasaangkushadhari kaasheepuraadheeshvari
Bhikshaan dehi kripaavalambanakari maata'nnapoorneshvari.9.
Kshatratraanakari maha'bhayakari maata kripaasaagari
Saakshaanmokshakari sada shivakari vishveshvari shreedhari.
Dakshaakrandakari niraamayakari kaasheepuraadheeshvari
Bhikshaan dehi kripaavalambanakari maata'nnapoorneshvari.10.
Annapoorne sadaapoorne shangkarapraanavallabhe.
Jnyaanavairaagyasiddhyarthan bhikshaan dehi cha paarvati.11.
Maata me paarvati devi pita devo maheshvarah.
Baandhavaah shivabhaktaashcha svadesho bhuvanatrayam.12.
. Iti shreeshangkarabhagavatah kritau annapoornaastotran sampoornam.
Annapoorna Stotra ka Saral Hindi Arth
Pahale shloka ka arth:
He maata annapoorneshvari! Aapa sada aananda pradaana karne vaali, varadaana evam nirbhayata dene vaali aur saundaryaroopi ratnon ki khaana hain. Aapa sabhi bhayankara doshon ko doora karake bhakton ko pavitra karne vaali pratyaksha maaheshvari hain. Aapane himaalaya ke vansha ko pavitra kiya hai aur aapa kaashi ki svaamini hain. He karunaamayi maata! Kripaapoorvaka mujhe bhiksha pradaana keejie.
Doosare shloka ka arth:
He maata! Aapa aneka prakaara ke sundara ratnon aur aabhooshanon se sushobhita hain. Aapane svarna ke divya vastra dharan kie hain aur aapke vakshasthala par motiyon ki maalaaen shobha paa rahi hain. Aapka shareera kesara aur agaru ki sugandha se sushobhita hai. He kaashi ki svaamini annapoorneshvari! Mujhe apni kripa ka sahaara aur bhiksha pradaana keejie.
Teesare shloka ka arth:
Aapa yoga ka aananda dene vaali, shatruon aur nakaaraatmaka pravrittiyon ka naasha karne vaali tatha dharma evam arth mein nishtha utpanna karne vaali hain. Aapka divya teja chandrama, soorya aur agni ke samaana prakaashita hota hai. Aapa teenon lokon ki raksha karati hain tatha samasta aishvarya aur shubha ichchhaaen pradaana karati hain. He maata! Mujhe apni kripa ki bhiksha deejie.
Chauthe shloka ka arth:
Aapa kailaasha parvata ki guphaaon mein nivaasa karne vaali gauri, uma aur bhagavaana shankara ki shakti hain. Aapa vedon ke vaastavika arth dwara jaani jati hain aur onkaara ke beeja akshara ka svaroopa hain. Aapa moksha ke banda dwar ko kholane vaali aur kaashi ki adhishthaatri devi hain. He annapoorneshvari! Mujhe apni kripa ki bhiksha pradaana keejie.
Paanchaven shloka ka arth:
Is sansaara ki dikhaai dene vaali aur adrishya sabhi shaktiyaan aapase hi sanchaalita hoti hain. Sanpoorna brahmaanda aapke bheetara sthita hai. Sansaararoopi leela ke sabhi sootra aapke haatha mein hain aur aapa jnyaana-vijnyaana ke deepaka ki jyoti hain. Aapa bhagavaana vishvanaatha ke mana ko prasanna karne vaali hain. He kaashi ki svaamini! Mujhe apni kripa ki bhiksha deejie.
Chhathe shloka ka arth:
He bhagavati annapoorneshvari! Aapa prithvi aur usake sabhi praaniyon ki svaamini hain. Aapke sundara kesha gahare neele ranga ke samaana hain. Aapa sabhi praaniyon ko nirantara anna pradaana karati hain. Aapa aananda aur mangal dene vaali kaashi ki adhishthaatri devi hain. He maata! Mujhe apni kripa ki bhiksha pradaana keejie.
Saataven shloka ka arth:
He maata! ‘a’ se ‘ksha’ taka sabhi akshara aapke svaroopa ko prakata karate hain. Aapa bhagavaana shambhu ki priya shakti aur srishti ki vibhinna avasthaaon ko chalaane vaali hain. Aapa divya jnyaana, ichchhaaon ki shuddha poorti aur praaniyon ke kalyaana ka karan hain. He kaashi ki svaamini! Mujhe apni kripa ka aashraya aur bhiksha deejie.
Aathaven shloka ka arth:
He devi! Aapa aneka prakaara ke sundara ratnon se susajjita, daksha ki putri aur atyant sundara hain. Aapa bhagavaana shiva ki priya patni aur saubhaagya pradaana karne vaali maaheshvari hain. Aapa bhakton ki shubha ichchhaaen puri karati hain aur sada kalyaana karati hain. He maata annapoorneshvari! Mujhe apni kripa ki bhiksha deejie.
Nauven shloka ka arth:
He maata! Aapka teja karodon chandramaaon, sooryon aur agniyon ke samaana hai. Aapka mukha chandrama ke samaana sheetala aur sundara hai. Aapke kundala soorya, chandrama aur agni ke samaana chamakate hain. Aapane maala, pustaka, paasha aur ankusha dharan kie hain. He kaashi ki svaamini! Mujhe apni kripa ki bhiksha pradaana keejie.
Dasaven shloka ka arth:
Aapa dharma aur nyaaya ki raksha karne vaali, mahaana nirbhayata dene vaali aur karuna ki saagara hain. Aapa pratyaksha roopa se moksha pradaana karati hain tatha sabhi ka kalyaana karati hain. Aapa vishva ki svaamini, samriddhi pradaana karne vaali aur rogon evam kashton ko doora karne vaali hain. He annapoorneshvari! Mujhe apni kripa ki bhiksha deejie.
Gyaarahaven shloka ka arth:
He maata annapoorna! Aapa sada paripoorna hain aur bhagavaana shankara ke praanon se bhi adhika priya hain. He maata paarvati! Mujhe jnyaana aur vairaagya ki siddhi praapta karne ke lie bhiksha pradaana keejie.
Yahan bhiksha ka arth kevala bhojana nahin hai. Bhakta maata se jnyaana, viveka, santosha, bhakti aur saansaarika moha se mukta hone ki shakti maangata hai.
Baarahaven shloka ka arth:
Maata paarvati meri maata hain aur bhagavaana maheshvara mere pita hain. Bhagavaana shiva ke sabhi bhakta mere parivaara ke sadasya hain aur teenon loka mera apana desha hain.
Is shloka mein sanpoorna sansaara ko eka parivaara maanane ki vishaala aur udaara bhaavana prakata ki gai hai.
Annapoorna Stotra ka Parichaya
Annapoorna stotra maata annapoorna ko samarpita prasiddha sanskrita stotra hai. IseAnnapoornaashtakamBhi kaha jaata hai aur isaki rachana aadi shankaraachaarya dwara ki gai mani jati hai. Prachalita path mein dasa stuti-shlokon ke baada do prasiddha prarthana-shloka die gae hain.
Maata annapoorna ko devi paarvati ka anna aur poshana pradaana karne vaala svaroopa maana jaata hai.AnnapoornaNaama mein ‘anna’ ka arth bhojana aur ‘poorn’ ka arth sanpoorna yaa paripoorna hai. Isalie maata annapoorna ko sansaara ke sabhi praaniyon ka paalana-poshana karne vaali devi kaha jaata hai.
Annapoorna Stotra ka Mahatva
Is stotra mein maata se kevala bhojana yaa bhautika vastuon ki maanga nahin ki gai hai. Saadhaka maata se jnyaana, vairaagya, viveka, santosha, nirbhayata aur moksha ki bhiksha maangata hai.
Is stotra ka sabase prasiddha shloka hai:
Annapoorne sadaapoorne shangkarapraanavallabhe.
Jnyaanavairaagyasiddhyarthan bhikshaan dehi cha paarvati.
Iska sandesha hai ki jeevana mein bhojana ke saatha jnyaana aur vairaagya bhi aavashyaka hain. Anna shareera ko poshana deta hai, jabaki jnyaana aur vairaagya aatmika unnati mein sahaayata karate hain.
Annapoorna Stotra ke Path ke Labh
Dhaarmika maanyata ke anusaara shraddhaapoorvaka iska path karne se:
- Maata annapoorna ki kripa praapta hoti hai.
- Ghar mein anna ke prati sammaana aur santosha ka bhaava badhata hai.
- Bhojana ki barbaadi na karne ki prerana milati hai.
- Mana mein daana aur jarooratamandon ko bhojana karaane ki bhaavana utpanna hoti hai.
- Parivaara mein sukha-shaanti aur aapasi prema badhata hai.
- Jnyaana, viveka aur vairaagya ki praapti ki prarthana poorn hoti hai.
- Lobha, asantosha aur abhaava ke bhay ko shaanta karne mein sahaayata milati hai.
- Aadhyaatmika unnati aur moksha ke maarga par chalane ki prerana milati hai.
- Saadhaka mein sanpoorna sansaara ko apana parivaara samajhane ka bhaava vikasita hota hai.
Annapoorna Stotra ki Path Vidhi
- Praatahkaala snaana karake svachchha vastra dharan karen.
- Puja sthan par maata annapoorna yaa maata paarvati ka chitra rakhen.
- Maata ke samne deepaka aur dhoopa jalaaen.
- Chaavala, kheera, phala, doodha yaa ghar mein bana saattvika bhojana arpita karen.
- Bhagavaana shiva aur maata paarvati ka dhyaana karen.
- Annapoorna stotra ka shaanta mana se path karen.
- Path ke baada“annapoorne sadaapoorne”Shloka ko teena baara padha sakte hain.
- Maata se jnyaana, santosha aur parivaara ke paalana-poshana ki prarthana karen.
- Arpita bhojana ko prasaada ke roopa mein parivaara mein baanten.
- Sanbhava ho to kisi jarooratamanda vyakti ko bhojana karaaen.
Path Karne ka Shubha Samay
Annapoorna stotra ka path pratidina bhojana banaane se pahale yaa subaha ki puja mein kiya jaa sakta hai. Shukravaara, somavaara, poornima, navaraatri, akshaya triteeya aur annapoorna jayanti par iska path vishesha shubha maana jaata hai.
Bhojana grahana karne se pahale isake antima do shlokon ka path bhi kiya jaa sakta hai. Sabase mahatvapoorna baata yaha hai ki bhojana ko maata annapoorna ka prasaada samajhakara aadarapoorvaka grahana kiya jaaye aur use vyartha na kiya jaaye.
Annadaana ka Sandesha
Annapoorna stotra kevala anna praapta karne ki prarthana nahin hai, balki jarooratamandon ko bhojana karaane ki prerana bhi deta hai. Bhookhe vyakti ko sammaanapoorvaka bhojana dena maata annapoorna ki seva ke samaana maana jaata hai.
Is stotra ka antima sandesha hai ki maata paarvati sabhi ki maata, bhagavaana shiva sabhi ke pita aur sanpoorna sansaara eka parivaara hai.